Odporność na poślizg: odporność na poślizg, klasy odporności na poślizg – Metody badań posadzek z kamienia naturalnego

Odporność na poślizg i właściwości antypoślizgowe dla posadzek z kamienia naturalnego

Przy zakupie lub planowanej renowacji posadzki kamiennej należy wziąć pod uwagę bezpieczeństwo antypoślizgowe i właściwości antypoślizgowe. Przy podejmowaniu decyzji o wyborze kamienia naturalnego na posadzkę decydującym czynnikiem jest zazwyczaj pożądany wygląd. W przypadku podłóg kamiennych w pomieszczeniach prywatnych wybór oparty wyłącznie na tym kryterium jest co prawda dopuszczalny, jednak nie należy pomijać kwestii ewentualnej konieczności zapewnienia właściwej odporności na poślizg. Jak szybko może dojść do wypadku, gdy na śliskiej lub mokrej powierzchni traci się równowagę, poślizguje się i upada.

Aby w miarę możliwości zapobiegać tego rodzaju wypadkom, w odniesieniu do wykładzin podłogowych w obiektach publicznych i komercyjnych obowiązują zatem przepisy Niemieckiego Ubezpieczenia Wypadkowego – DGUV 108-003 (dotychczas BGR 181). Norma ta określa, jakie właściwości antypoślizgowe musi posiadać dana wykładzina podłogowa, aby mogła być stosowana w określonych obszarach.

W jaki sposób przeprowadza się badania i klasyfikację wykładzin podłogowych pod względem ich odporności na poślizg?

Istnieją różne metody testowe pozwalające określić stopień odporności na poślizg różnych pokryć podłogowych. Na podstawie ich wyników wykładziny klasyfikowane są do grup oceny odporności na poślizg (klasy R). Klasyfikacja i oznaczenie pomieszczeń roboczych/publicznych pod względem zagrożenia poślizgiem odbywa się analogicznie, tzn. grupy oceny odpowiadają sobie wzajemnie.

Badanie odporności na poślizg: procedura laboratoryjna:

DIN 51130 – „Chodzenie po równi pochyłej”

W tej metodzie osoba badana porusza się po płaszczyźnie pokrytej badaną wykładziną podłogową. Osoba ta ma na sobie standardowe obuwie z gumową podeszwą. Na płaszczyznę/pokrycie podłogowe nanosi się olej (olej silnikowy 10W-30) i pochyla się ją tak długo, aż osoba badana uzna poruszanie się po niej za niebezpieczne. Zmierzony w ten sposób kąt nachylenia płaszczyzny przypisuje się następnie do jednej z grup oceny:

W miejscach pracy, w których na podłogę mogą spadać pasty, substancje tłuste oraz włókniste i lepkie, oprócz klasy antypoślizgowości wykładziny podłogowej istotna jest również przestrzeń wyporowa. Przestrzeń wyporowa to przestrzeń między podeszwą buta a wykładziną podłogową, która jest podzielona na tzw. klasy V. Klasy te określają, jaką ilość cieczy (w^cm³) może przyjąć lub wyprzeć wykładzina podłogowa (^dm² ).

DIN 51097

Podobnie jak w przypadku testu chodzenia po pochyłej płaszczyźnie zgodnie z normą DIN 51130, pokrycia podłogowe ocenia się pod kątem ich przydatności do stosowania w obszarach narażonych na kontakt z wodą, po których chodzi się boso. W tym przypadku zamiast oleju do zwilżenia płaszczyzny stosuje się wodę bez dodatków, a osoba badana chodzi po niej boso. Ocena ta jest opisana w odpowiednich przepisach DGUV 207-006 (dotychczas BGI/GUV-I 8527) na klasy A, B i C:

Badanie odporności na poślizg: metoda badania na miejscu

DIN 51131 – „Określanie współczynników tarcia ślizgowego”

Ta metoda badawcza jest stosowana do oceny odporności na poślizg posadzek, które zostały już ułożone na placu budowy.

W tym celu przeciąga się po podłożu samobieżne ślizgowe mierniki tarcia z wciągarką (GMG 100, GMG 200) i mierzy stosunek siły poziomej do siły ciężaru.

Urządzenia pomiarowe GMG 100 i GMG 200 obejmują jednak jedynie zakresy pomiarowe klasy R9 oraz od A do B, a także objętości wyporowe

FSC 2000 i wahadło SRT

Kolejnymi metodami badawczymi są samojezdne urządzenie pomiarowe FSC 2000 oraz wahadło SRT pochodzące z Anglii. DAS FSC 2000 mierzy współczynnik tarcia ślizgowego wykładziny podłogowej, ale jest zatwierdzony tylko we Francji i krajach Beneluksu.

Wahadło SRT mierzy tzw. wartość SRT dla wykładzin podłogowych i jest objęte europejską normą dla obszarów zewnętrznych (DIN EN 1341).

Oba nie spełniają jednak niemieckich wymogów DIN.

Gdzie stosuje się klasy odporności na poślizg?

Rozporządzenie GUV 108-003 odnosi się ogólnie do pomieszczeń i obszarów roboczych oraz dróg komunikacyjnych, których wykładziny podłogowe mają kontakt z materiałami sprzyjającymi poślizgowi. Nie stosuje się go w obszarach wyłącznie suchych.

Przykłady obszarów zastosowania klas odporności na poślizg R9-R13:

R9 Ogólne pokrycia podłogowe do wnętrz

R10 toalety publiczne

R11: wejścia do lokali użytkowych, schody zewnętrzne, przedszkola, kuchnie wspólne

R12 Kuchnie szpitalne

R13 Podłogi w rzeźniach

Obszary zewnętrzne

Wykładziny podłogowe na zewnątrz (w tym zewnętrzne obszary wejściowe) oraz schody zewnętrzne muszą posiadać co najmniej klasę R R11 lub R10/V4.

Ponieważ jednak obszary zewnętrzne stwarzają dodatkowe ryzyko wypadków spowodowanych oblodzeniem, zwłaszcza w zimie, nawet wykładziny podłogowe klasyfikowane jako antypoślizgowe powinny być układane w sposób gwarantujący szybki odpływ wody. W tym miejscu należy zaplanować minimalne nachylenie 2,5%. Odpowiednie posypywanie dotkniętych obszarów musi oczywiście odbywać się jeszcze w zimie.

Indoor

Wykładziny podłogowe w pomieszczeniach ogólnych muszą być przyporządkowane do klasy odporności na poślizg R9. Dotyczy to również wewnętrznych obszarów wejściowych, które są dostępne bezpośrednio z zewnątrz i do których wilgoć dostaje się z zewnątrz.

Jako dodatkowe zabezpieczenie przed poślizgiem należy przewidzieć w najlepszym przypadku strefę zatrzymującą brud (maty gumowe, kratki, dodatkowa wentylacja) lub strefę czystego biegu (wykładzina, bieżnie).

Przejścia

W przypadku wykładzin w obszarach przejściowych należy zwrócić uwagę, aby sąsiadujące ze sobą wykładziny podłogowe nie różniły się o więcej niż jedną grupę R. Dotyczy to zarówno przejść z jednego pokrycia na drugie, jak i przejść z zewnątrz do wewnątrz.

Obszar prywatny

Zgodność z klasami odporności na poślizg nie jest obowiązkowa w sektorze prywatnym, ale również tutaj obowiązuje obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że osoba prywatna jest zobowiązana do nie narażania osób trzecich (gości, listonosza) na możliwe do przewidzenia niebezpieczeństwa. Ponosi on odpowiedzialność za wszelkie wypadki z tego wynikające. Dlatego zawsze zaleca się inwestorom zasięgnięcie porady w sprawie odpowiednich wykładzin podłogowych w danych pomieszczeniach.

Uwaga!

Konserwacja może zmienić odporność wykładziny na poślizg! Środki pielęgnacyjne pozostawiają na podłodze resztki/powłoki (np. wosk), co oznacza, że zgodność z klasą odporności na poślizg nie jest już gwarantowana. Późniejsza impregnacja np. kamiennej posadzki spowoduje anulowanie pierwotnej klasyfikacji antypoślizgowości posadzki, ponieważ nadmiar pozostałości środka wpłynie na chropowatość płytek podłogowych.

Dlatego też zaleca się skorzystanie z porady specjalisty w dziedzinie kamienia naturalnego w zakresie pielęgnacji i ochrony kamiennych podłóg (zwłaszcza w miejscach publicznych).

Który kamień naturalny nadaje się do czego, jeśli chodzi o antypoślizgowość?

Dokładne informacje na temat tego, które produkty są przyporządkowane do danej klasy R i są odpowiednie, znajdują się w katalogu „Sprawdzone wykładziny podłogowe – lista pozytywna” (wydanym przez Instytut Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Niemieckiego Ubezpieczenia Społecznego).

Nie znajdziesz tam jednak żadnych naturalnych kamieni. Ponieważ kamień jest materiałem naturalnym, nie pozwala na ogólną klasyfikację, ponieważ nie wszystkie okładziny z tego samego rodzaju kamienia mają dokładnie takie same właściwości produktu.

Dlatego też kamieni naturalnych nie można podzielić na klasy odporności na poślizg. Odpowiednia partia, stopień szlifowania i obróbka powierzchni wymagają indywidualnej klasyfikacji poszczególnych płyt kamiennych przed ich użyciem. Wiele kamieni naturalnych również tylko nieznacznie różni się pod względem naturalnej odporności na poślizg; jest to raczej kwestia cięcia i faktury powierzchni kamienia.

W celu wydania zaleceń dotyczących stosowania kamieni naturalnych w odniesieniu do ich obróbki powierzchniowej, VGB przeprowadziło w 2013 r. badania.

Wymagało to przeprowadzenia testów:

Granit, wulkanit, piaskowiec, łupek, wapień, marmur, gnejs i kamień lany.

Zastosowano 3 różne wykończenia powierzchni:

• szlifowane C120
• szlifowane C220
• wypolerowane

(C=karborund, węglik krzemu

liczba określa wielkość ziaren ściernych)

Również w tym przypadku jako metodę badawczą zastosowano płaszczyznę skośną. Testowano jednak nie tylko olej, ale także suchą i mokrą nawierzchnię. Polerowane kamienie naturalne oraz kamienie ze szlifem C 220 były dodatkowo testowane w butach o skórzanej podeszwie.

Ocena zwykłych serii testowych została przeprowadzona zgodnie z kryteriami normy DIN51130, dodatkowych prób testowych zgodnie z tzw. granicami bezpieczeństwa Wuppertal.

Projekt badawczy VBG przyniósł następujące rezultaty:

Odporność na poślizg po obróbce powierzchniowej C120:

Zarówno według metody Din, jak i „metody Wuppertal” wszystkie przetestowane wykładziny spełniają minimalne wymagania w zakresie odporności na poślizg i dlatego nadają się do stosowania jako wykładziny podłogowe w strefach wejściowych, halach biletowych, punktach sprzedaży itp.

W poszczególnych przypadkach należy jednak zawsze sprawdzić przed montażem, czy kamień naturalny odpowiada specyfikacji DGUV 108-003.

Wskazówka: Przy zakupie płyt kamiennych nie należy szukać tylko oznaczenia „cięcie C120”, ale również „cięcie R”. To jest właściwość, którą przedsiębiorca musi udowodnić!

Odporność na poślizg po obróbce powierzchni C220:

Nie wszystkie badane wykładziny podłogowe spełniają minimalne wymagania w zakresie antypoślizgowości i dlatego nie można sformułować ogólnej rekomendacji dla wykładzin z kamienia naturalnego z nacięciem C220 w odniesieniu do ich przydatności do stosowania w sektorze publicznym/komercyjnym.

Odporność na poślizg po obróbce powierzchniowej Polerowane:

Polerowany kamień naturalny nie nadaje się do stosowania w miejscach publicznych, pomieszczeniach roboczych i na zewnątrz. Z dwoma wyjątkami, płyty z polerowanego kamienia nie spełniały minimalnego wymogu R9. Polerowane płytki podłogowe stają się niezwykle śliskie, gdy tylko zamoczą się lub wejdą w kontakt z innymi śliskimi substancjami.

Ogólnie rzecz biorąc, można więc powiedzieć, że:

O tym, czy kamień naturalny nadaje się na wykładzinę podłogową, decyduje nie tyle jego rodzaj, co struktura powierzchni.

Szorstko polerowane powierzchnie dobrze nadają się do obszarów zewnętrznych, obszarów publicznych, obszarów wejściowych itp. Im bardziej chropowata jest powierzchnia kamienia, tym większa jest odporność na poślizg.

Drobno polerowane kamienie, z drugiej strony, czasami nie spełniają wymagań klas R, a podłogi z kamienia polerowanego najlepiej stosować wyłącznie w suchych pomieszczeniach.

Jak można zabezpieczyć przed poślizgiem wykładziny podłogowe z kamienia naturalnego?

Liczy się powierzchnia!

Jeśli wybrany kamień naturalny nie spełnia (jeszcze) wymagań w zakresie antypoślizgowości, jego powierzchnię można uszorstnić różnymi metodami.

• Proces mechaniczny (szlifowanie, piaskowanie, strumień wody, szczotkowanie)
• proces termiczny (obróbka płomieniowa z ewentualnym późniejszym szczotkowaniem)
• proces chemiczny (wytrawianie)
• Mikroszorstkowanie za pomocą technologii laserowej

W zależności od wybranej metody zmienia się w różnym stopniu wygląd kamienia.

Przykłady osiągalnej odporności na poślizg dzięki obróbce powierzchniowej:

• Piaskowanie: R12 – R13
• podpalony: R11 – R12
• płomieniowane i szczotkowane: R9 – R10
• szlifowane: R9 – R10 (np. szlif C120)
• poddane obróbce chemicznej: R9 – R10
• obrabiane laserem: R9 – R10

Streszczenie

Kamienie naturalne są doskonałym i bardzo popularnym materiałem na podłogi. Jeśli zwrócimy uwagę na wymagania dotyczące odporności na poślizg, możemy cieszyć się wdzięczną i trwałą podłogą.

W przypadku stosowania posadzek z kamienia naturalnego w pomieszczeniach ogólnodostępnych i roboczych, zastosowany materiał musi spełniać wymagania klas odporności na poślizg. Zarówno w strefie suchej, jak i w strefie prywatnej nie ma takiego obowiązku prawnego.

Klasyfikacja kamieni naturalnych do poszczególnych klas R nie opiera się na samym rodzaju kamienia, lecz na jego indywidualnych cechach, przy czym decydującym kryterium jest stan powierzchni.

Odpowiedni wsad, stopień rozdrobnienia i obróbka powierzchni wymagają klasyfikacji materiału przed jego użyciem.

Osoba kontaktowa do spraw odporności na poślizg dla konkretnych projektów budowlanych:

• Odpowiedzialna BG (Stowarzyszenie Ubezpieczeń od Odpowiedzialności Cywilnej Pracodawców)
• Komitet Techniczny Obiekty budowlane
• Urząd Nadzoru Handlowego
• organ wymagający zatwierdzenia w każdym przypadku

Bezpieczeństwo i odporność na poślizg: zasady i normy Din: