Przejdź do treści
Zapytaj bezpłatnie
Żółta tabliczka ostrzegawcza „Caution Wet Floor” na mokrych płytach kamiennych w przejściu z pieszymi

Przewodnik

Antypoślizgowość płytek i kamienia naturalnego: klasy odporności na poślizg i metody badań

Przy zakupie lub renowacji posadzki kamiennej uwzględnij odporność na poślizg: klasy odporności, normy i metody badań oraz wymagania w obszarze prywatnym i publicznym.

  • Uczciwe ceny
  • Prawdziwa bliskość klienta
  • Wyspecjalizowani od 2011 roku
  • Bez dodatkowych opłat
Zamów bezpłatną ofertę

✓ Zapytanie w 2 minuty · ✓ Bezpłatnie · ✓ Bez zobowiązań

Spis treści

Antypoślizgowość płytek i kamienia opisują klasy z badań laboratoryjnych: metodą rampy z olejem (DIN 51130) okładzinę przypisuje się do klas od R9 do R13, a dla mokrych stref użytkowanych boso (DIN 51097) do klas A, B i C. Metody rampy, wahadła i tribometru zbiera europejska norma PN-EN 16165. Polskie przepisy BHP wymagają, aby podłogi w pomieszczeniach pracy były nieśliskie; konkretną klasę dobiera się do sposobu użytkowania. Kamienia naturalnego nie da się zaklasyfikować zbiorczo: decydują szlif i obróbka powierzchni, a środki pielęgnacyjne mogą zmienić odporność na poślizg.

Bezpieczeństwo przed poślizgiem i odporność na poślizg posadzek z kamienia naturalnego

Przy zakupie, podobnie jak przy planowanej renowacji posadzki kamiennej, trzeba pomyśleć o bezpieczeństwie przed poślizgiem i odporności na poślizg. Gdy chodzi o decyzję, jaki kamień naturalny wybrać na okładzinę podłogową, o wyborze zwykle przesądza wymarzony wygląd. Jeśli chodzi o posadzki kamienne w obszarze prywatnym, wybór wyłącznie według tego kryterium jest wprawdzie dopuszczalny. Mimo to nie należy pomijać ewentualnie potrzebnej odporności na poślizg. Wypadek zdarza się szybko, gdy na śliskim lub mokrym podłożu traci się przyczepność, poślizguje i upada.

Aby w miarę możliwości zapobiegać takim wypadkom, ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy wymagają, aby podłogi w pomieszczeniach i na drogach komunikacyjnych w obiektach budowlanych były stabilne, równe i nieśliskie, a nawierzchnie schodów i pochylni nie były śliskie. Konkretnej klasy odporności na poślizg te przepisy nie podają. Dobiera ją projektant lub użytkownik obiektu do sposobu użytkowania, zwykle na podstawie klas, które producenci płytek deklarują w kartach technicznych.

Także porost może stać się śliski. W przewodniku Usuwanie zielonego nalotu przeczytasz, jak usunąć zielony nalot z tarasu i ścieżek.

Podłoga jest śliska albo wymaganie jest niejasne? Nasz zakład specjalistyczny SteinRein sprawdza na miejscu sposób użytkowania, okładzinę i odporność na poślizg i przygotuje dla Ciebie ofertę.

Jak przebiega badanie i klasyfikacja okładzin podłogowych pod względem odporności na poślizg?

Różne metody badań służą do ustalenia, jak odporne na poślizg są poszczególne okładziny podłogowe. Zgodnie z ich wynikami okładziny dzieli się na grupy oceny odporności na poślizg (klasy R). Na tej podstawie dobiera się okładzinę do stopnia zagrożenia poślizgiem w danym pomieszczeniu lub obszarze.

Badanie odporności na poślizg: metoda laboratoryjna

Metoda rampy (DIN 51130, podobna metoda jest ujęta w PN-EN 16165): w tej metodzie osoba badana chodzi po płaszczyźnie pokrytej badaną okładziną podłogową. Osoba ta ma na sobie standardowy but z gumową podeszwą. Na płaszczyznę, czyli okładzinę podłogową, nanosi się olej (olej silnikowy 10W-30) i przechyla ją tak długo, aż osoba badana uzna chód po niej za niepewny. Następnie zmierzony wtedy kąt nachylenia płaszczyzny przypisuje się do grupy oceny.

Grupy oceny odporności na poślizg wg DIN 51130

Grupy oceny odporności na poślizg wg DIN 51130
Kąt nachyleniaGrupa oceny
od 6° do 10°R 9
od 10° do 19°R 10
od 19° do 27°R 11
od 27° do 35°R 12
powyżej 35°R 13

Źródło: metoda rampy DIN 51130.

Przestrzeń wypornościowa i klasy V

Jeśli w obszarach roboczych na podłogę mogą spadać pasty, substancje tłuste oraz włókniste i ciągliwe, oprócz klasy odporności na poślizg okładziny istotna jest także przestrzeń wypornościowa. Przestrzenią wypornościową nazywa się wolną przestrzeń między podeszwą buta a okładziną podłogową; dzieli się ją na tak zwane klasy V. Klasy V określają ilość cieczy (w cm³), którą okładzina (na dm²) może przyjąć lub wyprzeć.

Klasy V: minimalna objętość przestrzeni wypornościowej

Klasy V: minimalna objętość przestrzeni wypornościowej
Minimalna objętość przestrzeni wypornościowejOznaczenie
4 cm³ na dm²V 4
6 cm³ na dm²V 6
8 cm³ na dm²V 8
10 cm³ na dm²V 10

Źródło: metoda rampy DIN 51130.

Mokre strefy użytkowane boso: klasy A, B i C

Analogicznie do metody rampy z olejem okładziny podłogowe są oceniane specjalnie pod kątem przydatności do zastosowania w mokrych strefach użytkowanych boso (metoda DIN 51097, podobna metoda jest ujęta w PN-EN 16165). W tym przypadku zamiast oleju do zwilżenia płaszczyzny używa się wody z dodatkiem środka zmniejszającego napięcie powierzchniowe, a osoba badana chodzi po niej boso. Wynik przypisuje się do klas A, B i C.

Grupy oceny dla stref boso: klasy A, B i C

Grupy oceny dla stref boso: klasy A, B i C
Grupa ocenyMinimalny kąt nachyleniaPrzykład zastosowania
A12°Szatnie
B18°Natryski
C24°Brodziki przejściowe

Źródło: metoda rampy DIN 51097; przykłady zastosowania są orientacyjne.

Badanie odporności na poślizg: metoda na miejscu

Pomiar współczynnika tarcia ślizgowego (metoda tribometru, opisana m.in. w PN-EN 16165): metodę stosuje się, aby ocenić na miejscu pod względem bezpieczeństwa przed poślizgiem podłogi już ułożone.

W tym celu samociągnące mierniki tarcia ślizgowego z wciągarką linową (GMG 100, GMG 200) ciągnie się po podłodze i mierzy stosunek siły poziomej do siły ciężkości. Dalsze metody badań to mierniki GMG 100 i GMG 200, samojezdny miernik FSC 2000 oraz pochodzące z Anglii wahadło (wahadło angielskie). Wahadło mierzy tak zwaną wartość PTV, dawniej SRT, okładzin podłogowych; metodę opisują m.in. PN-EN 16165, PN-EN 13036-4 oraz norma dla płyt z kamienia naturalnego do nawierzchni zewnętrznych PN-EN 1341. Która metoda jest miarodajna dla danego projektu, zależy od obowiązującej normy i wymagań.

Aby fachowo ocenić i odnowić zagrożoną poślizgiem powierzchnię kamienną, należy sprawdzić bezpośrednio na miejscu sposób użytkowania, okładzinę i wymaganą odporność na poślizg. Poproś w tym celu o niezobowiązującą ofertę zakładu specjalistycznego SteinRein.

Poproś o bezpłatną ofertę w zaledwie dwie minuty

Gdzie stosuje się klasy odporności na poślizg?

Klasy odporności na poślizg dobiera się przede wszystkim dla pomieszczeń pracy, obszarów publicznych i dróg komunikacyjnych, w których okładziny podłogowe stykają się z wodą, tłuszczem lub innymi materiałami sprzyjającymi poślizgowi. W obszarach wyłącznie suchych mają mniejsze znaczenie.

Przykłady zakresów obowiązywania klas odporności na poślizg R9 do R13

Od obszaru i zagrożenia poślizgiem zależy przyporządkowanie. Przykłady pokazuje poniższa tabela.

Zakresy obowiązywania klas odporności na poślizg R9 do R13

Zakresy obowiązywania klas odporności na poślizg R9 do R13
Grupa ocenyPrzykłady
R 9Ogólne okładziny podłogowe wewnątrz, strefy wejściowe wewnątrz
R 10Szatnie i umywalnie, toalety publiczne
R 11Wejścia do sklepów, schody zewnętrzne, przedszkola i żłobki, kuchnie wspólnotowe, strefy wejściowe na zewnątrz
R 12Pomieszczenia zmywalni i inne obszary pracy o dużym zagrożeniu poślizgnięciem
R 13Podłogi w rzeźniach

Typowe przyporządkowania stosowane w praktyce, podawane m.in. przez producentów płytek; wiążący dobór następuje w indywidualnym przypadku.

Obszary zewnętrzne, wnętrza, przejścia i obszar prywatny

Obszary zewnętrzne

Okładziny podłogowe w obszarze zewnętrznym (także w strefie wejściowej na zewnątrz) oraz schody zewnętrzne powinny mieć w praktyce co najmniej klasyfikację R11 albo R10/V4. Ponieważ obszary zewnętrzne, zwłaszcza zimą, niosą dodatkowe zagrożenie wypadkami z powodu oblodzenia, także okładziny uznane za antypoślizgowe powinny być układane tak, aby zapewnić szybki odpływ wody. Trzeba tu zaplanować minimalny spadek: dla powierzchni zewnętrznych zależnie od okładziny często przyjmuje się 2 do 2,5 procent. Odpowiednie posypywanie objętych powierzchni zimą musi oczywiście mimo to następować.

Wnętrza

Okładziny podłogowe w ogólnych obszarach wewnętrznych powinny mieć co najmniej klasę odporności na poślizg R9. Zalecenie obejmuje także strefy wejściowe wewnątrz, do których wchodzi się bezpośrednio z zewnątrz i do których bezpośrednio z zewnątrz wnoszona jest wilgoć. Dla dodatkowej odporności na poślizg najlepiej zapewnić strefę wychwytującą brud (maty gumowe, kratki, dodatkowo wentylacja) lub strefę czyszczącą obuwie (dywan, chodnik).

Przejścia

Przy okładzinach w obszarach przejść zwróć uwagę, aby sąsiadujące okładziny podłogowe różniły się co najwyżej o jedną grupę R. Zalecenie dotyczy zarówno przejść między jedną okładziną a drugą, jak i przejść z obszaru zewnętrznego do wewnętrznego.

Obszar prywatny

Przestrzeganie klas odporności na poślizg nie jest w obszarze prywatnym nakazane, ale także tu właściciel odpowiada za bezpieczeństwo osób odwiedzających nieruchomość (gości, listonosza) i może odpowiadać za szkody wynikłe z przewidywalnego niebezpieczeństwa. Dlatego zawsze warto jako inwestor skorzystać z doradztwa w sprawie odpowiednich okładzin podłogowych w danych obszarach. O obowiązku dotyczącym chodników przeczytasz w przewodniku Obowiązek czyszczenia chodnika.

Uwaga: pielęgnacja może zmienić odporność okładziny podłogowej na poślizg. Środki pielęgnacyjne pozostawiają na podłodze resztki lub warstwy (np. wosk); przestrzeganie klasy odporności na poślizg nie jest wtedy już zagwarantowane. Późniejsza impregnacja posadzki kamiennej może na przykład unieważnić pierwotną klasyfikację odporności podłogi na poślizg, ponieważ ewentualne nadmiarowe resztki środka pogarszają chropowatość płyt podłogowych. Gdy chodzi o pielęgnację i ochronę posadzek kamiennych, zwłaszcza w obszarze publicznym, zaleca się więc doradztwo naszego zakładu specjalistycznego w zakresie kamienia naturalnego.

Posadzka kamienna pielęgnowana, impregnowana lub polerowana? Nasz zakład specjalistyczny SteinRein sprawdzi, co to oznacza dla odporności na poślizg

Jaki kamień naturalny nadaje się więc do czego pod względem odporności na poślizg?

Do jakiej klasy R należą płytki ceramiczne, podają producenci w kartach technicznych. Dla kamieni naturalnych takich zbiorczych danych zwykle nie ma. Ponieważ kamień jest materiałem naturalnym, nie pozwala na ogólną klasyfikację, gdyż nie wszystkie okładziny z tego samego gatunku kamienia mają dokładnie te same właściwości produktu. Dlatego kamieni naturalnych nie da się same w sobie podzielić na klasy odporności na poślizg. Dana partia, stopień szlifu i obróbka powierzchni wymagają indywidualnej klasyfikacji poszczególnych płyt kamiennych, zanim zostaną zastosowane. Wiele kamieni naturalnych różni się ponadto z natury pod względem odporności na poślizg tylko nieznacznie, liczy się raczej szlif i struktura powierzchni kamienia.

Aby sformułować zalecenia dotyczące zastosowania kamieni naturalnych pod względem obróbki ich powierzchni, przeprowadzono badanie porównawcze. Zbadano w nim: granit, wulkanit, piaskowiec, łupek, wapień, marmur, gnejs i kamień betonowy. Zastosowano 3 różne obróbki powierzchni: szlifowane C120, szlifowane C220, polerowane (C=karborund, węglik krzemu, liczba opisuje wielkość ziaren ściernych), a jako metodę badania także tu sięgnięto po pochylnię. Badano jednak nie tylko z olejem, ale także na sucho i na mokro. Polerowane kamienie naturalne oraz kamienie ze szlifem C 220 badano dodatkowo w butach ze skórzaną podeszwą. Ocena zwykłej serii badań następowała według kryteriów DIN 51130, dodatkowych prób według tak zwanych wuppertalskich wartości granicznych bezpieczeństwa. Dalsze wskazówki o posadzkach kamiennych znajdziesz w przewodnikach Czyszczenie posadzki kamiennej, Czyszczenie granitu, Czyszczenie piaskowca i Czyszczenie płyt łupkowych.

Odporność na poślizg po obróbce powierzchni C120

Badanie dało następujące wyniki: zarówno w metodzie rampy, jak i w metodzie wuppertalskiej zbadane okładziny podłogowe bez wyjątku osiągnęły minimalne wymagania odporności na poślizg. Nadają się więc jako okładzina podłogowa w strefach wejściowych, halach obsługi klientów, punktach sprzedaży i podobnych miejscach. Aby fachowo ocenić i odnowić zagrożoną poślizgiem powierzchnię kamienną, należy sprawdzić bezpośrednio na miejscu sposób użytkowania, okładzinę i wymaganą odporność na poślizg. Poproś w tym celu o niezobowiązującą ofertę zakładu specjalistycznego.

W każdym indywidualnym przypadku przed montażem trzeba jednak sprawdzić, czy kamień naturalny spełnia wymagania odporności na poślizg dla danego obszaru. Wskazówka: przy zakupie płyt kamiennych nie zwracaj uwagi wyłącznie na szlif C120, ale na oznaczenie szlifowane R. Tę właściwość musi udokumentować sprzedawca.

Odporność na poślizg po obróbce powierzchni C220

Nie wszystkie zbadane okładziny podłogowe spełniają minimalne wymagania odporności na poślizg, a zatem nie można wydać ogólnej rekomendacji co do przydatności okładzin z kamienia naturalnego ze szlifem C220 do zastosowania w obszarze publicznym i komercyjnym.

Odporność na poślizg po obróbce powierzchni, polerowanie

Polerowany kamień naturalny nie nadaje się do zastosowania w obszarze publicznym, pomieszczeniach roboczych i obszarze zewnętrznym. Z dwoma wyjątkami polerowane płyty kamienne nie spełniły minimalnego wymagania R9. Polerowane płyty podłogowe stają się wyjątkowo śliskie, gdy tylko zmokną lub zetkną się z innymi substancjami sprzyjającymi poślizgowi. Więcej o metodzie przeczytasz w przewodniku Polerowanie marmuru.

Ogólnie obowiązuje: decyduje struktura powierzchni

Ogólnie można więc stwierdzić: dla odpowiedniego zastosowania jako okładzina podłogowa nie tyle decyduje rodzaj kamienia naturalnego, ile jego struktura powierzchni. Powierzchnie szlifowane zgrubnie dobrze nadają się do obszarów zewnętrznych, obszarów publicznych, stref wejściowych i podobnych miejsc. Im bardziej chropowata powierzchnia kamienia, tym większa odporność na poślizg, natomiast kamienie szlifowane drobno czasem nie spełniają wymagania klas R, a polerowane posadzki kamienne najlepiej stosować wyłącznie w obszarach suchych.

Jak zrobić okładziny podłogowe z kamienia naturalnego antypoślizgowymi?

Liczy się powierzchnia. Jeśli wybrany kamień naturalny (jeszcze) nie spełnia wymaganej odporności na poślizg, powierzchnię kamienia można stępić lub zmatowić różnymi metodami: metodą mechaniczną (szlifowanie, piaskowanie, waterjet, szczotkowanie), metodą termiczną (opalanie z ewentualnym następnym szczotkowaniem), metodą chemiczną (trawienie), mikrochropowaceniem techniką laserową. W zależności od wybranej metody wygląd kamienia zmienia się w różnym stopniu. Więcej o fachowej renowacji oferuje nasza usługa renowacja posadzki kamiennej; o szlifowaniu betonu przeczytasz w przewodniku Szlifowanie betonu.

Przykłady osiągalnej odporności na poślizg dzięki obróbce powierzchni

Wartości orientacyjne pokazuje poniższa tabela. Jaka klasa jest osiągalna, zależy od kamienia i od wykonania.

Obróbka powierzchni i osiągalna odporność na poślizg

Obróbka powierzchni i osiągalna odporność na poślizg
Obróbka powierzchniOsiągalna odporność na poślizg
PiaskowanieR 12 do R 13
opalaneR 11 do R 12
opalane i szczotkowaneR 9 do R 10
szlifowane (na przykład szlif C120)R 9 do R 10
traktowane chemicznieR 9 do R 10
obrabiane laseremR 9 do R 10

Wartości orientacyjne, w indywidualnym przypadku do sprawdzenia.

Podsumowanie

Kamienie naturalne doskonale nadają się na okładziny podłogowe i są bardzo lubiane. Jeśli zwraca się przy tym uwagę na wymagania dotyczące odporności na poślizg, można cieszyć się wdzięczną i trwałą podłogą. Jeśli posadzka z kamienia naturalnego jest stosowana w obszarze publicznym i w pomieszczeniach roboczych, użyty materiał powinien mieć odporność na poślizg dobraną do sposobu użytkowania; przepisy BHP wymagają tam nieśliskich podłóg. W obszarach wyłącznie suchych oraz w obszarze prywatnym przepisy nie nakazują konkretnej klasy. Podział kamieni naturalnych na poszczególne klasy R następuje nie według rodzaju kamienia samego w sobie, lecz według indywidualnych uwarunkowań, przy czym decydującym kryterium jest właściwość powierzchni. Dana partia, stopień szlifu i obróbka powierzchni wymagają klasyfikacji materiału, zanim zostanie zastosowany.

Twoje zapytanie trafia bezpośrednio do naszego zakładu specjalistycznego SteinRein w Twoim regionie. Sam przygotowuje ofertę i wykonuje prace. W ciągu 48 godzin otrzymasz odpowiedź lub ofertę, o ile wyślesz zdjęcia i wszystkie dane potrzebne do oferty. Na życzenie oferujemy bezpłatne oględziny i próbne czyszczenie w promieniu działania naszego zakładu specjalistycznego. Czyszczenie kamienia, renowację i pielęgnację przejmuje nasz zakład specjalistyczny SteinRein w Twojej okolicy czysto i delikatnie. Służy to zachowaniu wartości Twojej nieruchomości.

Osoby kontaktowe w sprawie bezpieczeństwa przed poślizgiem dla konkretnych przedsięwzięć budowlanych

Należą do nich: projektant obiektu, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, nadzór budowlany oraz, w przypadku miejsc pracy, Państwowa Inspekcja Pracy.

Bezpieczeństwo przed poślizgiem i odporność na poślizg: przepisy i normy

Metoda rampy DIN 51130, obuwie i olej, klasy R9 do R13; metoda rampy DIN 51097, mokre strefy użytkowane boso, klasy A, B i C; PN-EN 16165, europejska norma z metodami oceny odporności na poślizg (rampa, wahadło, tribometr); PN-EN 13036-4, próba wahadła; PN-EN 1341, płyty z kamienia naturalnego do nawierzchni zewnętrznych; § 16 i § 21 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, nieśliskie podłogi, schody i pochylnie.

Zajmujemy się: normy, normy bezpieczeństwa przed poślizgiem, posadzki z kamienia naturalnego, obszary publiczne, R 10, R 11, R 12, R 13, R 9, klasy odporności na poślizg, badanie odporności na poślizg, odporność na poślizg, klasy antypoślizgowości, bezpieczeństwo przed poślizgiem.

Poproś o bezpłatną ofertę w zaledwie dwie minuty

Często zadawane pytania o odporność na poślizg

Co oznaczają klasy R od R9 do R13?

Tak oznacza się grupy oceny odporności na poślizg zgodnie z metodą rampy DIN 51130. Po pochylonej i naoliwionej płaszczyźnie chodzi osoba badana, aż poczuje się niepewnie. Osiągnięty przy tym kąt nachylenia określa grupę: R 9 od 6° do 10°, R 10 do 19°, R 11 do 27°, R 12 do 35° i R 13 powyżej 35°. Im wyższa liczba, tym okładzina jest bardziej odporna na poślizg.

Jakiej klasy R potrzebuję w obszarze zewnętrznym?

W praktyce dla obszarów zewnętrznych, także przy wejściach na zewnątrz i przy schodach zewnętrznych, przyjmuje się co najmniej R 11 albo R 10 z przestrzenią wypornościową V 4. W miejscach pracy przepisy BHP wymagają nieśliskich podłóg; w obszarze prywatnym klasa nie jest nakazana, ale właściciel odpowiada za bezpieczeństwo gości.

Czy polerowany kamień naturalny jest antypoślizgowy?

Nie: polerowane płyty podłogowe stają się wyjątkowo śliskie, gdy tylko zmokną. W badaniu polerowane płyty kamienne z dwoma wyjątkami nie spełniły minimalnego wymagania R 9; najlepiej nadają się do zastosowania w obszarach wyłącznie suchych.

Jak zwiększyć antypoślizgowość posadzki kamiennej?

Powierzchnię można zmatowić: mechanicznie przez szlifowanie, piaskowanie, waterjet, szczotkowanie, termicznie przez opalanie, chemicznie przez trawienie albo laserem. Zmienia to wygląd. Jaka klasa jest osiągalna, zależy od kamienia i wykonania; sprawdza się ją na miejscu.

Czy pielęgnacja zmienia odporność na poślizg?

Tak. Środki pielęgnacyjne pozostawiają resztki lub warstwy, na przykład wosk; ponadto późniejsza impregnacja może unieważnić pierwotną klasyfikację. Dlatego przed pielęgnacją i ochroną skorzystaj z doradztwa naszego zakładu specjalistycznego w zakresie kamienia naturalnego.

Kto jest osobą kontaktową przy konkretnych przedsięwzięciach budowlanych?

Właściwi są projektant obiektu, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nadzór budowlany oraz, w przypadku miejsc pracy, Państwowa Inspekcja Pracy.

Powiązane przewodniki

Wolisz zlecić to specjalistom?

Zapytaj o czyszczenie kamienia

Menu

Zapytanie w 2 minuty · Oferta w 48 godzin*

* jeśli dostarczono zdjęcia i wszystkie potrzebne dane