Żywica epoksydowa: rodzaje, utwardzacz, zastosowanie i bezpieczeństwo

Nieco większe znaczenie ma natomiast rodzaj utwardzania: zasadniczo rozróżnia się tu tak zwane „utwardzanie na zimno” (zachodzi już w temperaturze pokojowej), gdy jako utwardzacze stosuje się aminy wielofunkcyjne lub aminy alifatyczne. Jeśli jako utwardzacz używa się amin aromatycznych, konieczne jest natomiast „utwardzanie na gorąco”, a przy utwardzaczach kwaśnych, takich jak bezwodniki kwasowe, do utwardzania potrzebne są nawet bardzo wysokie temperatury.

Gdy spojrzy się na reakcję utwardzania pod względem chemicznym, staje się jasne, że dla pełnego przereagowania całej żywicy w tworzywo sztuczne bardzo ważny jest stosunek ilości utwardzacza do ilości żywicy. Tylko w bardzo wąskich granicach można przez zmianę proporcji mieszania „ustawić” określone właściwości, takie jak elastyczność, twardość lub odporność na kwasy.

Jeśli proporcja się nie zgadza, to przy zbyt małej ilości utwardzacza może to prowadzić do lepkiej, miękkiej powierzchni, która nie może w pełni stwardnieć, ponieważ nadal są resztki żywicy, których z braku utwardzacza nie da się przereagować.

Przy reakcji żywicy i utwardzacza (reakcja egzotermiczna) powstaje zresztą bardzo duże ciepło reakcji, zwłaszcza przy silnie reaktywnych żywicach. To ciepło musi być możliwie dobrze odprowadzane, ponieważ w przeciwnym razie żywica na tym cierpi.

To, jak szybko przebiega reakcja, w istotnym stopniu określa tak zwany czas życia mieszanki (potliwość), czyli okres, w którym żywicę można jeszcze aktywnie obrabiać. W zależności od rodzaju produktu czasy obróbki mogą wynosić kilka godzin lub tylko kilka minut. Przy mieszaniu należy zawsze mieszać z opakowania tylko tyle, ile faktycznie można zużyć w czasie życia mieszanki.

Zmieszanej ilości do obróbki, której nie zdążysz już zużyć, nie można ponownie upłynnić.

Dla podanego czasu życia mieszanki należy zawsze uwzględnić także temperaturę otoczenia; jeśli temperatura obróbki jest wyższa niż 20 °C (to standardowa wartość wyjściowa), czas życia mieszanki może być krótszy niż podany. Przy każdych dodatkowych 10 °C temperatury czas życia mieszanki zmniejsza się o połowę. To samo dotyczy obróbki większych ilości.

Dodając różne środki, producent może jednak w pewnym stopniu wpływać na czas życia mieszanki w produkcie.

Wytwarzanie żywicy epoksydowej o niskiej lepkości sprawia ponadto, że żywica łatwiej przenika materiały porowate, na przykład przy powlekaniu betonu. Zmieniona lepkość ma również wpływ na czas życia mieszanki i czas utwardzania.

Także czasy utwardzania mogą być różne w zależności od produktu, a zawarte wypełniacze mogą je dodatkowo wyraźnie zmieniać. Początkowo rzadka żywica epoksydowa staje się przy tym szybko coraz gęstsza, aż w końcu stwardnieje.

Przy żywicy epoksydowej większość ludzi pewnie myśli najpierw o podłodze w garażu. Rzeczywiście podłogi przemysłowe i garażowe są bardzo ważnym polem zastosowania powłok z żywicy epoksydowej.

Jeśli posypie się drobne kruszywo kamienne, z wylanej żywicy epoksydowej w połączeniu z kruszywem powstaje dywan kamienny; jak go czyścić, wyjaśnia przewodnik czyszczenie dywanu kamiennego, a samodzielne powlekanie podłogi wykonasz według przewodnika powlekanie podłogi garażowej.

WSKAZÓWKA: przy czysto powierzchniowych powłokach zawsze trzeba starannie usunąć pęcherzyki powietrza, najlepiej wałkiem kolczastym. W przeciwnym razie utwardzą się razem i pozostaną na zawsze uwięzione w żywicy. Ponadto uwięzione pęcherzyki powietrza osłabiałyby wytrzymałość powierzchni.

Jako farba żywice EP chronią ponadto konstrukcje stalowe, na przykład w budowie statków, przed korozją, służą jednak także jako spoiwo do lakierów, a ponadto jako materiał uszczelniający, na przykład do terrariów.

Jako żywice odlewnicze żywice EP stosuje się do produkcji licznych elementów metodą odlewania; jeśli dodaje się włókna węglowe, szklane i aramidowe (tak zwane kompozyty włókniste), powstaje tworzywo wzmocnione włóknem szklanym, znane GFK.

Z żywic EP wytwarza się także płytki drukowane, a ponadto używa się ich do zalewania i zatapiania elementów, które mają być izolowane elektrycznie. W budowie łodzi żywice epoksydowe stosuje się także do naprawy kadłubów łodzi z żywicy poliestrowej, która sama podatna jest na uszkodzenia osmotyczne.

Żywica epoksydowa spotyka nas w bardzo wielu dziedzinach i w całkiem różnych postaciach praktycznie codziennie, choć nie zdajemy sobie z tego sprawy. Gdy stosujesz ją samodzielnie, na przykład do powlekania podłogi, powinieneś jednak koniecznie mieć świadomość zagrożeń, jakie niosą jeszcze nieutwardzone żywice.