Oliwin: zielony minerał z bazaltu i płaszcza Ziemi

W kryształach oliwinu przepuszczalność światła sięga od przezroczystej do półprzezroczystej, a pokrój od tabliczkowego do słupkowego; ich połysk przypomina tłusty do szklistego. Najczęściej barwa leży między jasno- a ciemnozieloną, poza tym możliwe są odcienie od żółtobrunatnego do czarnego oraz rzadko brak barwy. Zawsze biała pozostaje rysa.

Oliwin ze swoją twardością w skali Mohsa od 6 do 7 zalicza się do minerałów średnio twardych. Pilnik stalowy ledwo go rysuje; odmiany o twardości 7 rysują, podobnie jak kwarc, także szkło okienne. Jego łupliwość jest bardzo wyraźna wzdłuż jednej płaszczyzny, wzdłuż drugiej dobra do niedoskonałej. Gdy kryształy łamie się w innych kierunkach, wykazują nieregularny, muszlowy przełam.

Oliwiny opisujemy jako najczęstsze krzemiany i ważne minerały skałotwórcze. Jako główny składnik górnego płaszcza Ziemi występują tam, gdzie stosunek magnezu do żelaza wynosi około 9 do 1. W skorupie ziemskiej oliwin powstaje zarówno w zasadowych i ultrazasadowych skałach głębinowych, takich jak gabro i perydotyt, jak i w skałach wylewnych, takich jak bazalt. Dunit to skała głębinowa składająca się niemal wyłącznie z oliwinu.

Wapień bogaty w dolomit w wyniku metamorfozy przechodzi w forsteryt. Odwrotnie, wietrzenie i roztwory hydrotermalne przekształcają oliwin w serpentyny; proces ten nazywa się serpentynizacją. Bliższe informacje o tej grupie minerałów znajdziesz we wpisie serpentyn. W niektórych miejscach wskutek erozji lawy bazaltowej powstają ciemnozielone piaski oliwinowe. Oliwin zawierają także meteoryty.

Oliwin w bazalcie

Głównymi składnikami bazaltów są piroksyny i plagioklaz, zwykle uzupełnione oliwinem. Wyraźnie obecny jest oliwin w bazaltach alkalicznych i bazaltach oliwinowych. Ponadto do składu mineralnego bazaltu należą piroksen i plagioklaz.

Bazalt stosuje się w budownictwie masywnym, jako posadzki i okładziny schodów, jako płyty elewacyjne oraz jako kostkę w ogrodnictwie i kształtowaniu krajobrazu. Ścieranie wygładza powierzchnię, przez co staje się ona śliska przy wilgoci. Ciemny wygląd jest typowy dla bazaltu; składa się on z kilku minerałów, często także z oliwinu.

Z zachowania pojedynczego minerału nie można bez dalszych ustaleń wnioskować o właściwościach całego kamienia. Silne kwasy rozkładają nefelin, leucyt i oliwin. Ponieważ w bazalcie są one rozproszone drobno, kamień uchodzi na co dzień za w dużej mierze odporny na kwasy. Środków kwaśnych używaj mimo to wyłącznie rozcieńczonych i po próbie; dokładne płukanie jest częścią zabiegu. Dla powierzchni polerowanych przewidziana jest pielęgnacja o obojętnym pH. W bazaltach bogatych w oliwin utlenianie żelaza może wywoływać plamy w kolorze rdzy.

Chętnie obejrzymy Twoją powierzchnię, czy to kostkę bazaltową, schody czy elewacje. Na życzenie oględziny i próbne czyszczenie otrzymasz bezpłatnie.