
Cześć. Omawiamy tutaj powstawanie, właściwości i pielęgnację obsydianu. Jeśli chodzi o Twoją powierzchnię, chętnie do Ciebie przyjedziemy.
Ilustracja poglądowa (AI)
Materiał
Obsydian: powstawanie, właściwości i zastosowanie
Jak powstaje czarne szkło wulkaniczne, po czym rozpoznać odmiany takie jak obsydian płatkowy i do czego obsydian służył dawniej, a do czego służy dziś.
- Uczciwe ceny
- Prawdziwa bliskość klienta
- Specjalizacja od 2011 roku
- Bez dodatkowych opłat
✓ Zapytanie w 2 minuty · ✓ Bezpłatnie · ✓ Bez zobowiązań
Obsydian to naturalne, zwykle czarne szkło wulkaniczne, które powstaje, gdy bogata w krzemionkę, lepka lawa zawierająca zaledwie około 3 do 4 procent wody szybko stygnie i nie tworzy przy tym kryształów. Ma twardość 5 do 5,5 w skali Mohsa i łamie się muszlowo, tworząc bardzo ostre krawędzie; dlatego w epoce kamienia był cennym surowcem na ostrza, dziś służy głównie jako kamień ozdobny. Jako szkło jest wrażliwy na uderzenia i zarysowania.
Karta skały: obsydian
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| Grupa skał | Wulkaniczne szkło skalne (amorficzne), skała wylewna |
| Powstawanie | Szybkie stygnięcie lepkiej lawy bogatej w krzemionkę |
| Zawartość wody w chwili powstawania | Zwykle około 3 do 4 procent; więcej prowadzi do smołowca |
| Twardość w skali Mohsa | 5 do 5,5 |
| Przełam | Muszlowy, bardzo ostrokrawędziowy |
| Barwy | Zwykle czarny, także ciemnozielony, rzadko brunatny i czerwonawy |
| Odmiany szczególne | Obsydian płatkowy, obsydian tęczowy, obsydian mahoniowy, łzy Apaczów, obsydian srebrny i złoty |
| Typowe zastosowanie | Kamień ozdobny, przedmioty artystyczne, ostrza |
Źródło: Wikipedia, hasło obsydian
Czym jest obsydian?
Czarne szkło wulkaniczne

Czarna, szklista, amorficzna skała (szkło skalne) fascynuje ludzi od najdawniejszych czasów: obsydian. Już w epoce kamienia obsydian należał do najbardziej poszukiwanych surowców do wyrobu narzędzi. Miłośnicy noży do dziś cenią bardzo twarde, niezwykle ostre i długo trzymające ostrość ostrza z obsydianu.
Obsydian zalicza się do skał wulkanicznych i pod względem chemicznym jest spokrewniony z pumeksem, ale ma strukturę zwartą, a nie porowatą. Nazwa pochodzi od Rzymian.
Masz powierzchnie lub elementy budowlane z obsydianu albo innej skały wulkanicznej? Sprawdzamy, co da się wyczyścić i pielęgnować
Powstawanie obsydianu
Szybko ostudzona lawa
Szklista struktura obsydianu powstaje podczas szybkiego stygnięcia wyjątkowo lepkiej lawy o niewielkiej zawartości wody (zwykle około 3 % do 4 %). Do powstania pumeksu (pumeks) z jego typowymi otworami, które tworzą pęcherzyki gazu, zawartość wody jest tu zbyt mała, dlatego przy szybkim stygnięciu lawy powstaje szklista struktura bez prawdziwej krystalizacji (chaotyczna struktura bez uporządkowania).
Jeśli zawartość wody jest wyższa, powstaje smołowiec, który również jest szkłem wulkanicznym, ale ma nieco odmienne właściwości (barwa, wrostki, często struktura porfirowa).

Typowe właściwości obsydianu
Skład, barwa i twardość
Obsydiany mają niemal zawsze bardzo wysoką zawartość krzemionki (to krzemionka sprawia, że lawa jest lepka). Barwa jest najczęściej czarna, ale niektóre obsydiany mogą występować także w kolorze ciemnozielonym. Możliwe są barwy brunatne i czerwonawe, ale występują rzadko. Powstają przez drobno rozproszone minerały hematytu i magnetytu. O wiele rzadsze są obsydiany fonolitowe, które zawierają bardzo mało krzemionki.
Obsydiany są stosunkowo twarde (twardość 5 do 5,5 w skali Mohsa). W miarę upływu epok geologicznych mają skłonność do dewitryfikacji i zaczynają wówczas tworzyć struktury krystaliczne. Z tego powodu z wcześniejszych okresów historii Ziemi (paleozoik) nie zachowały się już żadne obsydiany.
Przełam i smołowiec
Niedowiedziona jak dotąd teoria głosi, że smołowiec to często po prostu obsydian, który rozpoczął już proces dewitryfikacji. Czy smołowiec jest jednak również skałą szklistą (szkłem wulkanicznym), tego dotyczą spory.
Obsydian ma muszlowy, bardzo ostrokrawędziowy przełam, dzięki czemu w epoce kamienia nadawał się na bardzo użyteczne noże i ostrza.
Jako szkło obsydian, mimo swojej twardości, jest kruchy i wrażliwy na zarysowania.

Szczególne odmiany obsydianu
Obsydian płatkowy
Bardzo znaną odmianą szczególną jest obsydian płatkowy: zawiera wyraźnie widoczne wrostki minerałów, które mogą mieć do 1 cm. Wrostki te nazywa się sferolitami.
Zwykle wrostki to skaleń lub krystobalit (kwarc zmieniony pod wpływem wysokich temperatur). W ciemnej skale te przeważnie bardzo jasne wrostki są dobrze widoczne i dają bardzo typowy obraz, od którego obsydian płatkowy wziął swoją nazwę, ponieważ minerały rosły promieniście w otaczającą stopę, aż do zakończenia stygnięcia.
Łzy Apaczów, obsydian tęczowy i mahoniowy
Gdy obsydiany zostaną silnie obtoczone przez procesy erozji, potocznie nazywa się je często „łzami Apaczów”. Obsydiany tęczowe mienią się wieloma barwami, a obsydiany mahoniowe są szczególnie popularne jako kamienie lecznicze.
Występowanie obsydianów
Miejsca znalezisk na całym świecie
Dzięki rozległemu wulkanizmowi także w młodszej historii Ziemi na różnych kontynentach znajduje się liczne istotne złoża. Na świecie znanych jest dziś około 60 ważnych stanowisk, zarówno w Afryce i Azji, jak i w Europie oraz w Ameryce Północnej i Południowej. Obsydian można znaleźć także w różnych kamieniołomach w Niemczech w okolicach Baden-Baden.
Bardzo znana jest także na Islandii klifowa ściana obsydianowa przy górze Hrafntinnuhryggur, podobnie jak złoża na greckich wyspach Nisyros i Milos.
Kolejne złoża leżą na Wyspach Kanaryjskich, w Armenii, Turcji, we Włoszech, w USA, Meksyku, Peru, Chile i Nowej Zelandii.
Zastosowanie obsydianu w starożytności i dziś
Epoka kamienia i antyk

Obsydiany były bardzo znane i cenione już w neolicie, a najprawdopodobniej także wcześniej. Mogła za to odpowiadać nie tylko jego doskonała przydatność do wyrobu kamiennych narzędzi tnących, ale być może także jego imponujący wygląd. Szczególnie w basenie Morza Śródziemnego obsydian był bardzo rozpowszechniony, można jednak udokumentować także miejscami dalekosiężne przepływy handlowe, które często sięgały kilkuset kilometrów, a nawet dalej. W neolicie według dzisiejszych dowodów dla ludzi dostępne były jednak tylko złoża na wyspach u wybrzeży Sycylii, na Sardynii i na jednej małej wyspie na Morzu Śródziemnym oraz około dziesięciu mniejszych złóż obsydianu w Europie Wschodniej.
Rzymianie, którzy nadali kamieniowi także jego nazwę (podobno Rzymianin o imieniu Obsius przywiózł pierwszy okaz z Etiopii do Rzymu), używali go w formie polerowanej jako lustra, w wielu krajach na obszarze dzisiejszej Turcji był ważnym towarem handlowym, a niektóre kultury wytwarzały z niego także naczynia.
Kultury południowoamerykańskie
Szczególne znaczenie obsydian miał dla całego szeregu kultur południowoamerykańskich. Służył tam nie tylko do wyrobu grotów strzał i ostrzy, ale także do wyrobu całych mieczy, które wykonywano z obsydianu z wielkim nakładem pracy i kunsztem. Obrabiano go też często na (święte) figury i posągi. W tych krajach szczególnie rozpowszechnione były także obsydian srebrny i złoty. Są to odmiany, które w postaci pierwotnej wyglądają matowo i jasnoszaro, ale po wypolerowaniu stają się lśniąco srebrne lub złote. Bez źródła światła kamień w stanie wypolerowanym wydaje się czarny.
Obsydian dzisiaj
Dziś obsydiany stosuje się niemal wyłącznie jako kamień ozdobny oraz do wyrobu przedmiotów artystycznych i biżuterii. W kręgach ezoterycznych używa się go ponadto jako kamienia leczniczego.
Obsydiany jako kamienie lecznicze
Przypisywane działania
Leczniczego ani energetycznego działania obsydianu nie potwierdzono naukowo. Poniższe informacje przedstawiają to, co w kręgach ezoterycznych przypisuje się temu kamieniowi.
Podczas gdy w Meksyku czarownice do dziś noszą przy sobie obsydiany, by chronić się przed złym spojrzeniem, w naszych stronach kamień leczniczy uchodzi za ważny środek na szok i skutki traumatycznych przeżyć.
To podawane jest jako główne działanie, a obok niego, zależnie od źródła, podaje się jeszcze cały szereg rzekomych działań dodatkowych. Należy do nich na przykład to, że obsydiany mają wzmacniać i pobudzać przepływ energii życiowej oraz, podobnie jak u meksykańskich czarownic, chronić przed złymi wpływami i wspierać „niezależność energetyczną”. Także blokady w cielesnym przepływie energii miałyby być usuwane przez ten kamień leczniczy.
Często podaje się też bardziej szczegółowe działania, które kamień miałby mieć, na przykład przyspieszenie gojenia ran i działanie tamujące krwawienie (które prawdopodobnie wynika z wysokiej zawartości żelaza w wielu obsydianach). Miałby łagodzić stany zapalne mięśni, a obsydiany płatkowe miałyby pomagać także na kaca. Niektórzy zakładają również wzmocnienie tkanki łącznej, wzmocnienie działania witaminy C i witaminy D w organizmie (gdy kładzie się kamień na ciele) oraz korzystne działanie przy dolegliwościach żołądka i jelit.
Na płaszczyźnie psychicznej noszenie kamienia leczniczego miałoby sprawiać, że ludzie stają się bardziej „uziemieni” i nawiązują więzi z jądrem Ziemi, blokady i lęki miałyby być rozwiązywane, a obsydiany, gdy się je nosi, miałyby wspierać konfrontację z własną przeszłością i osobistą zmianą. Rzekomo potrafią też wydobyć do świadomości dotąd wypierane treści podświadome i umożliwić ich przepracowanie.
Stosowanie i oczyszczanie kamieni leczniczych
Największe możliwe działanie ma być osiągane, gdy obsydiany nosi się jako amulet na gołej skórze lub w razie potrzeby kładzie bezpośrednio na dotknięte miejsca ciała. Przygotowanie tak zwanej esencji lub wody z kamienia leczniczego również uważa się często za bardzo skuteczne.
Z czasem jego działanie ma słabnąć, dlatego te kamienie lecznicze należy koniecznie regularnie oczyszczać i ponownie ładować. Do rozładowania wystarcza opłukanie pod letnią wodą, a ładuje się obsydiany w świetle słonecznym lub w druzie kryształu górskiego. Łańcuszki z biżuterii można też po prostu rozładować w kamieniach bębnowych z hematytu.
O kamieniach ozdobnych podaje się, że również mogą mieć opisane działania lecznicze, zwłaszcza gdy nosi się je na szyi lub na palcu i najlepiej gdy są osadzone w srebrze.
Rozpoznawanie obsydianu i odróżnianie go od innych kamieni
Cechy i odróżnianie
Obsydian jest zwykle czarny, rzadko ciemnozielony, brunatny lub czerwonawy i ma zwartą, szklistą strukturę. Typowe są muszlowy, bardzo ostrokrawędziowy przełam i twardość 5 do 5,5 w skali Mohsa. Szczególne odmiany to obsydian płatkowy z jasnymi wrostkami ze skalenia lub krystobalitu, obsydian tęczowy z wielobarwnym połyskiem i silnie obtoczone łzy Apaczów.
Chemicznie spokrewniony, ale porowato spieniony jest pumeks. Smołowiec powstaje przy wyższej zawartości wody i wykazuje odmienną barwę, wrostki i często strukturę porfirową. Bazalt jest natomiast drobnoziarnistą, krystaliczną skałą wulkaniczną; obsydian jako szkło nie tworzy kryształów.
Czyszczenie i pielęgnacja obsydianu
Delikatne traktowanie szkła
Obsydian jest kruchy, łamie się ostrokrawędziowo i daje się zarysować. Biżuterię i przedmioty czyści się letnią wodą i miękką ściereczką, bez nacisku i bez środków szorujących. W przypadku wrażliwych powierzchni kamiennych lub niejasnego podłoża powinieneś zlecić zakładowi specjalistycznemu sprawdzenie materiału, stanu i odpowiedniej metody przed zabiegiem. W ten sposób unikniesz szkód spowodowanych nieodpowiednimi środkami czyszczącymi lub pielęgnacyjnymi. Podstawy pielęgnacji innych kamieni znajdziesz w przewodniku Jak czyścić kamień naturalny.
Masz elementy budowlane lub powierzchnie z ciemnej skały wulkanicznej? Sprawdzamy stan na miejscu i delikatnie czyścimy powierzchnię
Podsumowanie o obsydianie
Obsydian w skrócie
Obsydiany od zawsze fascynowały ludzi, nawet wtedy, gdy nie miano jeszcze pojęcia o ich powstawaniu z płynnej lawy, czarne szkło wulkaniczne przyciągało ludzi i zawsze uchodziło za „magiczne”. Ten urok obsydiany wywierają na ludzi do dziś i pobudzają wyobraźnię. Chyba żadnemu innemu kamieniowi leczniczemu nie przypisuje się tak licznych i tak ważnych działań leczniczych jak obsydianowi i wielu do dziś uważa go za sprawdzony „kamień ochronny” przed wszelkimi negatywnymi wpływami.
Nawet jeśli ktoś w to nie wierzy, spojrzenie na ten kawałek prastarej, zastygłej w szkło płynnej lawy pokazuje, że obsydiany są czymś zupełnie innym niż zwykłe kamienie. Także ich właściwości techniczne zachwycają do dziś; plan wyrobu wyjątkowo precyzyjnych ostrzy skalpeli z obsydianu porzucono ostatecznie dopiero niedawno. Teraz swoje szczególne ostrza z obsydianu wytwarzają już tylko zagorzali miłośnicy noży.
Obsydian w porównaniu z pumeksem i bazaltem
| Cecha | Obsydian | Pumeks | Bazalt |
|---|---|---|---|
| Struktura | Zwarta, szklista | Porowata, spieniona | Drobnoziarnista, krystaliczna |
| Powstawanie | Lawa szybko krzepnie bez kryształów | Lawa bogata w gazy ulega spienieniu | Rzadka lawa krzepnie krystalicznie |
| Twardość | Mohs 5 do 5,5 | Szkło, łatwe w obróbce | Twardy, odporny na ściskanie |
| Zastosowanie | Biżuteria, sztuka, ostrza | Lekki beton, podłoże | Kostka brukowa, tłuczeń, płyty |
Źródła: zobacz wykaz źródeł na końcu strony.
Najczęstsze pytania o obsydian
Jak powstaje obsydian?
Z bogatej w krzemionkę, lepkiej lawy o niewielkiej zawartości wody, która stygnie tak szybko, że nie tworzą się kryształy.
Jak twardy jest obsydian?
Ma twardość 5 do 5,5 w skali Mohsa. Jako szkło łamie się jednak muszlowo i ostrokrawędziowo.
Jaka jest różnica między obsydianem a smołowcem?
Smołowiec powstaje przy wyższej zawartości wody i nieco różni się barwą i strukturą. Czy również jest szkłem wulkanicznym, pozostaje sporne.
Czym są łzy Apaczów?
To silnie obtoczone przez erozję kawałki obsydianu.
Do czego dawniej używano obsydianu?
Do noży, ostrzy, grotów strzał, luster, naczyń i figur.
Czyszczenie i pielęgnacja ciemnej skały wulkanicznej na zlecenie
Zabrudzone lub zazielenione glonami powierzchnie z kamienia naturalnego i betonowego sprawdzamy na miejscu i dobieramy odpowiednią metodę.
Źródła
Na tych źródłach opierają się stwierdzenia zawarte na tej stronie. Linki prowadzą do stron zewnętrznych.
Wolisz zlecić to specjalistom?
Zapytaj o czyszczenie kamienia




