Czym umyć elewację: przewodnik dla tynku, klinkieru, kamienia naturalnego i innych materiałów

Elewacje domów służą temu, aby chronić mur ścian zewnętrznych przed szkodliwymi wpływami środowiska. Pełniąc tę funkcję, powierzchnie elewacji same oczywiście dostają dość tych potencjalnie szkodliwych wpływów, do tego sporą ilość brudu, a także są narażone na porażenie glonami, grzybami, mchem i porostami. To wystarczający powód, by od czasu do czasu zadbać o własną elewację; o okazjonalnym czyszczeniu elewacji należy myśleć tak jak przy wszystkich innych elementach budynku. Czym są glony, mech i porosty, wyjaśniają słownik: glony, słownik: mech i słownik: porosty.

Ściany domu są chronione przed szkodliwymi wpływami środowiska przez różne rodzaje elewacji: najbardziej rozpowszechnione są elewacje tynkowe, w których ściany zewnętrzne pokrywa tynk cementowy lub tynk żywiczny, możliwe są jednak także wytrzymałe elewacje klinkierowe lub elewacje wentylowane, które mogą być wykończone różnymi materiałami, od drewna po płyty z kamienia naturalnego (np. łupek).

Wszystkim rodzajom elewacji wspólne jest to, że chcemy, aby wyglądały porządnie i czysto (w końcu elewacja domu jest wyraźnie widoczna dla każdego przechodnia). Dla większości osób jest to zapewne najważniejszy powód, by regularnie czyścić elewacje lub zlecać ich czyszczenie.

Tymczasem techniczne powody czyszczenia elewacji są jeszcze ważniejsze: zanieczyszczenia ze środowiska, które szkodzą każdemu materiałowi elewacji (jednemu bardziej, drugiemu mniej), nie powinny mieć okazji osadzać się w dużych ilościach i spokojnie rozpoczynać swojego niszczycielskiego dzieła. Dzięki regularnemu spłukiwaniu podczas czyszczenia elewacji te szkodliwe zabrudzenia ze środowiska przestają niszczyć elewację, ponieważ po prostu już ich nie ma. Ich szkodliwe działanie jest przy regularnym czyszczeniu elewacji wyraźnie mniejsze, co potem wyraźnie widać także po trwałości powierzchni elewacji.

Uporczywe zabrudzenia, które później, aby wyczyścić elewację, trzeba usuwać ciężkim sprzętem i czasem ogromnym nakładem pracy, w wielu przypadkach w ogóle się wtedy nie tworzą, a regularne czyszczenie elewacji można zawsze przeprowadzać prostymi środkami, co jest też bardzo przyjazne dla środowiska.

Zwłaszcza u właścicieli elewacji tynkowych ciągle słyszy się argument, że po prostu czeka się, aż elewacja przestanie ładnie wyglądać, a wtedy po prostu maluje się ją na nowo. Czyszczenie elewacji niby nie jest potrzebne, czyszczenie elewacji jest zbędne. Ten argument nie jest jednak szczególnie mocny, ponieważ: jeśli całkowicie zrezygnuje się z czyszczenia elewacji, będzie trzeba w stosunkowo krótkich odstępach odnawiać malowanie elewacji tynkowej. Ponadto przy rezygnacji z czyszczenia elewacji trzeba będzie nie tylko malować na nowo, ale też sporo naprawiać w tynku, ponieważ oczywiście także sam tynk w swojej strukturze ulega uszkodzeniu. Szkodliwe substancje mogą przecież działać bez przeszkód. Te naprawy są wtedy drogie i pracochłonne.

Dzięki regularnemu czyszczeniu elewacji maluje się znacznie rzadziej, a także wzrasta trwałość tynku, co przy ponownym malowaniu sprawia, że pracochłonne naprawy stają się zbędne, a koszty i nakład pracy maleją. Ponadto takie postępowanie z regularnym czyszczeniem elewacji jest przyjazne dla środowiska, ponieważ oszczędza się środowisku duże ilości materiału malarskiego i zniszczonego tynku.

Usuwanie glonów, mchu, porostów, resztek korzeni (np. z wcześniej ściętego bluszczu), usuwanie zabrudzeń olejowych lub sadzy, graffiti lub innych niepożądanych substancji z powierzchni elewacji (np. tak zwanego kredowania na elewacjach metalowych) to zawsze dodatkowe zadania specjalne przy czyszczeniu elewacji, którym trzeba sprostać odpowiednimi środkami specjalnymi i specjalnymi metodami czyszczenia. Także tutaj zawsze obowiązuje zasada, by przy czyszczeniu elewacji dokładnie zwracać uwagę, który środek jest dla danej elewacji odpowiedni i faktycznie możliwy do użycia. Więcej w przewodnikach Usuwanie bluszczu, Usuwanie zielonego nalotu i Usuwanie czarnych glonów oraz na stronie Usuwanie graffiti.

Zasadniczo techniki czyszczenia elewacji można podzielić na metody wysokociśnieniowe wodne i metody piaskowania. Obiema da się dobrze wyczyścić zabrudzoną elewację.

Metody gorącej wody pod wysokim ciśnieniem i gorącej pary

Metody gorącej wody pod wysokim ciśnieniem są przy tym bardzo sprawdzoną, tanią i w większości przypadków wysoce ekonomiczną metodą czyszczenia elewacji. Wybór temperatury wody, użytego ciśnienia wody i zastosowanych dysz zależy zawsze od budowy elewacji i stopnia jej zabrudzenia, to sprawa fachowca. Używanych urządzeń czyszczących nie wolno jednak mylić z Karcherem z garażu: są wyraźnie wydajniejsze i znacznie lepiej i dokładniej regulowane, do tego używa się mnóstwo specjalnych akcesoriów.

Przy profesjonalnych zleceniach istnieje także możliwość zmniejszenia ilości wody, dzięki czemu z metody czyszczenia gorącą wodą powstaje metoda czyszczenia gorącą parą z temperaturami pary do 155 °C (zobacz słownik: gorąca para). Dzięki temu możliwe jest bardzo skuteczne czyszczenie, powierzchnia musi jednak takie temperatury znosić.

W razie potrzeby stosuje się dodatkowo także środki czyszczące (które często najpierw się natryskuje i pozostawia do działania, zanim zostaną zmyte gorącą wodą z myjki wysokociśnieniowej). Urządzenia dodatkowe, takie jak obrotowe nasadki szczotkowe, mogą w razie potrzeby również być użyte i jeszcze wzmacniają działanie wody i środka czyszczącego.

Myjki wysokociśnieniowe na zimną wodę

Myjki wysokociśnieniowe na zimną wodę stosuje się raczej rzadko, w wielu przypadkach są jednak równie wystarczające. Można ich w razie potrzeby używać jako domowego środka do bardzo prostego czyszczenia (na przykład przy istniejącej wytrzymałej elewacji klinkierowej). Profesjonalne obrotowe nasadki szczotkowe można wtedy bardzo prosto zastąpić szczotką do szorowania, a na cegłach klinkierowych można ponadto dobrze stosować większość domowych środków czyszczących (uwaga na wrażliwość fug). Sama woda i wysokie ciśnienie zapewniają jednak zwykle już wystarczające oderwanie większości typowych zabrudzeń.

Metody strumieniowe: wysokie ciśnienie i niskie ciśnienie

Przy metodach strumieniowych trzeba zasadniczo rozróżniać metody wysokociśnieniowe i niskociśnieniowe. Metody wysokociśnieniowe bez dodatku wody (czyli klasyczne piaskowanie) stosuje się tylko bardzo rzadko i do określonych celów. Takie metody strumieniowe rodzą też pod względem środowiskowym całkiem sporo problemów (obciążenie otoczenia rozlatującym się środkiem ścierającym). Więcej o metodzie klasycznej znajdziesz w Piaskowanie.

Znacznie częściej stosuje się metody niskociśnieniowe. Tutaj udział środka ścierającego, powietrza i wody można regulować indywidualnie. Szczególną formą są niskociśnieniowe metody wirowe, takie jak metoda JOS lub metoda MEOS, w których wychodzący z dyszy strumień jest we wnętrzu dyszy dodatkowo zawirowywany, cząstki nie uderzają więc już po linii prostej w obrabianą powierzchnię, a metody strumieniowe stają się dzięki temu wielokrotnie delikatniejsze. Do tego stosuje się zwykle bardzo niskie ciśnienie (od około 0,1 bar). Ścieranie (zdejmowanie) powierzchni następuje wtedy tylko w bardzo niewielkim stopniu. Metody opisują strony Metoda JOS, Piaskowanie niskociśnieniowe oraz słownik: metoda strumienia wirowego.

Czyszczenie suchym lodem

Jako metodę specjalną wśród technik strumieniowych można traktować czyszczenie suchym lodem, które stosuje się także w innych dziedzinach ze względu na jego szczególnie delikatne działanie (czyszczenie maszyn, czyszczenie silnika w samochodzie). Jako środek ścierający stosuje się tu bardzo miękkie granulki (twardość w skali Mohsa 1-2) z zamrożonego dwutlenku węgla o temperaturze -79 °C („suchy lód”). Przy uderzeniu w warstwy brudu osad brudu natychmiast staje się kruchy z powodu niskiej temperatury i łamliwy. Zamrożony dwutlenek węgla, który nagle się rozmraża, odrywa skruszały osad bezpośrednio przez swoją dużą rozszerzalność objętościową przy ogrzewaniu. Wielką zaletą jest to, że zamrożony dwutlenek węgla po ogrzaniu przechodzi bezpośrednio w stan gazowy i ulatnia się do atmosfery. Z użytego środka ścierającego nic więc nie zostaje, a miejsce pracy pozostaje, poza oderwanym brudem, czyste. Metoda jest tak delikatna, że według producentów można nią nawet czyścić elementy drewniane bez problemów i bez szkód. Więcej na ten temat w Czyszczenie suchym lodem.

Impregnacja i hydrofobizacja po czyszczeniu

Po czyszczeniu istnieje możliwość od razu zaimpregnować wyczyszczoną elewację, co chroni przed szybkim ponownym zabrudzeniem i sprawia, że powierzchnia elewacji jest ogólnie wyraźnie bardziej odporna. Impregnacja bez wcześniejszego czyszczenia nie jest możliwa i nie ma sensu, jako uzupełnienie czyszczenia elewacji impregnacja jest jednak prawie zawsze zalecana.

Także celowa hydrofobizacja powierzchni elewacji może być sensowną możliwością, zależy to jednak zawsze od istniejącego materiału elewacji; metodę opisuje strona Hydrofobizacja.

Oczywiście nikt nie może podać kosztów czyszczenia elewacji ryczałtowo i co do grosza: rodzaj elewacji, jej stan techniczny i stopień zabrudzenia, rodzaj zabrudzenia, dostępność elewacji i postawione zadania czyszczące w dużej mierze określają cenę profesjonalnego czyszczenia elewacji. Już ilość środków czyszczących potrzebna na daną powierzchnię może być od elewacji do elewacji bardzo różna, zależnie od porowatości powierzchni elewacji domu.

W bardzo prostych przypadkach i przy zastosowaniu bardzo prostych metod czyszczenia koszty zaczynają się od wartości orientacyjnej za m², zależnie od rodzaju czyszczenia możliwe są jednak także wyraźnie wyższe koszty za m²; aktualną wartość orientacyjną podaje strona Koszty czyszczenia elewacji. Do tego dochodzą koszty środków czyszczących, koszty podnośników koszowych (zwykle kilkaset złotych jako ryczałt) lub rusztowań (za m² powierzchni elewacji).

Impregnacje kosztują różnie, zależnie od rodzaju powierzchni elewacji, użytego materiału impregnującego i nakładu pracy przy nakładaniu. Koszty czyszczeń specjalnych (i środków specjalnych) dochodzą jeszcze do tego: dla każdego rodzaju czyszczenia obowiązują zależnie od metody czyszczenia bardzo różne ceny. Usunięcie sadzy i oleju powoduje po prostu zupełnie inny nakład pracy niż (pracochłonne) usunięcie korzeni bluszczu z wrażliwej powierzchni elewacji, co odzwierciedla odpowiednia cena.

W bardzo trudnych przypadkach możliwe są częściowo wysokie koszty, w większości bezproblemowych przypadków czyszczenia koszty są jednak często wyraźnie niższe, niż większość osób zakłada. Ma się przy tym mimo wszystko pewność, jaką daje wiedza fachowca, i skuteczność osiągniętą dzięki naprawdę profesjonalnemu czyszczeniu. W większości przypadków to się opłaca, ponieważ szkody na elewacji spowodowane samodzielnie często nie są pokrywane przez żadne ubezpieczenie; wyjaśnij to wcześniej, bo nigdy nie wolno Ci liczyć na to, że jakiekolwiek ubezpieczenie pokryje naprawy elewacji. Naprawy elewacji mogą być niezwykle drogie; przy niewielkiej szkodzie można mówić o szczęściu.

To, który środek czyszczący lub ochronny się do tego nadaje, zależy od materiału, stanu powierzchni i rodzaju uszkodzenia. Używaj tylko produktu dopuszczonego do konkretnego podłoża zgodnie z kartą techniczną i sprawdź zgodność w niewidocznym miejscu. Przy wrażliwych lub niejasnych powierzchniach bezpiecznym wyborem jest zakład specjalistyczny.

Jeśli nie chcesz czyścić elewacji samodzielnie, przyjedziemy do Ciebie z naszym zakładem specjalistycznym SteinRein z Twojego regionu i profesjonalnie ją umyjemy. Miasta, w których jesteśmy dla Ciebie na miejscu, znajdziesz w wyborze miast na stronie Mycie elewacji w Twoim regionie.