Dachówka ceramiczna: rodzaje, produkcja i właściwości

Glina, ił i wypał

Surowcem są glina i ił, produkty wietrzenia skał. Składają się głównie z minerałów ilastych i kwarcu, do tego dochodzą mniejsze ilości skalenia i minerałów żelaza. To właśnie związki żelaza nadają wypalonej dachówce typowy czerwony kolor.

Produkcja przebiega według stałych kroków: wydobycie, przygotowanie, leżakowanie masy, formowanie, suszenie, wypał i kontrola. Świeżo sprasowana dachówka składa się w około 60 procentach objętości z substancji stałej i w około 40 procentach z porów wypełnionych wodą. Ta woda musi całkowicie ulecieć przed wypałem, bo przy odparowaniu zwiększa objętość około 1.500 razy i rozsadziłaby surową kształtkę.

W piecu glina jest wypalana i trwale przekształcana w ceramikę. Dawniej piece opalano ciężkim olejem opałowym, w latach sześćdziesiątych przestawiono się na gaz ziemny.

Z historii

Wypalane dachówki znane są już ze starożytności. W średniowieczu kryto dachówkami listwowymi, w XI wieku pojawiło się pokrycie typu mnich i mniszka. Po pożarach miast wiele miast od XIV i XV wieku wspierało twarde pokrycia dachowe. W połowie XIX wieku zaczęła się przemysłowa produkcja masowa. W 1881 roku Wilhelm Ludowici zgłosił patent na prasowaną dachówkę zakładkową, używaną od 1883 roku.

Jak powstaje powierzchnia

Wiele dachówek zachowuje swój naturalny czerwony kolor, mówi się o naturalnej czerwieni. Inne dostają przed wypałem angobę, cienką warstwę gliny z dodatkami mineralnymi, takimi jak tlenek żelaza lub manganu, która jest odporna na UV i nadaje kolor. Dachówki szkliwione mają stopioną warstwę szkła, zwykle błyszczącą i również odporną na UV. Drobnych pęknięć włosowatych w szkliwie nie da się całkiem uniknąć.

Dachówki dymione dostają ciemny kolor dzięki wypałowi z odcięciem tlenu. Uszlachetnienie powierzchni decyduje przede wszystkim o wyglądzie i nie zmienia faktu, że żywotność dachówki zależy od samej ceramiki.

Pokrycie dachów skośnych

Dachówki pokrywają dachy skośne. Wybór zależy od nachylenia dachu: dachówki wytłaczane nadają się do nachyleń powyżej 30 stopni, dachówki wytwarzane przemysłowo według DIN EN 1304 zależnie od modelu i podkładu także od około 10 stopni. Wiążące są zawsze dane producenta i zasady rzemiosła dekarskiego.

Karpiówka leży pojedynczo, podwójnie lub jako pokrycie koronowe, dachówka rynienkowa dominuje na północy Niemiec, dachówki zakładkowe układa się na sucho. Mnich i mniszka wymaga co najmniej 40 stopni nachylenia i dziś jest zwykle zastępowana dachówkami esówkami lub zakładkowymi. Zależnie od formatu liczy się około 10 do 15 dachówek na metr kwadratowy.

Mech, glony i porosty na dachówkach

Na powierzchni dachów z dachówek osiedlają się głównie po zacienionych, wilgotnych stronach glony, mech i porosty. Zatrzymują wilgoć i ciemno barwią dach. Szorstkie powierzchnie mogą dawać porostom więcej oparcia niż gładkie, szkliwione.

Angoba i szkliwo chronią dachówkę, ale są cienkimi warstwami. Przy czyszczeniu liczą się więc metoda, ciśnienie i sposób pracy. Jak ogólnie czyści się dachówki i usuwa mech, wyjaśniają przewodniki czyszczenie dachówek i usuwanie mchu z dachu. Jeśli po czyszczeniu połać dachu ma być powleczona, pomoże przewodnik powlekanie dachu.

Prace na dachu są możliwe tylko z zabezpieczeniem przed upadkiem i należą w ręce zakładu specjalistycznego.